İngiliz makamları, el konulan Smyrtos aslı tankerin Rusya’nın yaptırımlara tabi petrol ihracatının yaklaşık yüzde 75’ini taşıdığı belirtilen 700 gemilik “gölge filo” ağının bir parçası olduğunu öne sürdü
İngiltere Başbakanı Keir Starmer, İngiliz silahlı kuvvetlerinin pazar günü sabaha karşı Manş Denizi’nde Rusya’nın “gölge filosuna” ait olduğu belirtilen bir petrol tankerini durdurarak kontrol altına aldığını açıkladı.
İngiltere liderliğinde gerçekleştirilen ve yaklaşık altı saat süren operasyonda, Kraliyet Deniz Piyadeleri komandoları ile İngiltere Ulusal Suç Ajansı görevlileri, Kamerun bayrağı taşıyan Smyrtos adlı tankere çıkarma yaptı ve geminin kontrolünü ele geçirdi.
Tanker İngiltere’nin Dorset kıyılarına çekildi
Gemi takip platformu Marine Traffic verilerine göre tanker, şu anda İngiltere’nin Dorset kıyılarında, Weymouth açıklarında demirlemiş durumda. Yetkililer, geminin çevresel veya güvenlik riskleri açısından izleneceğini bildirdi.
İngiliz makamları, Smyrtos’un Rusya’nın yaptırımlara tabi petrol ihracatının yaklaşık yüzde 75’ini taşıdığı belirtilen 700 gemilik “gölge filo” ağının bir parçası olduğunu öne sürüyor. Uzmanlara göre bu filo, Rusya’nın petrol satışlarını sürdürerek Ukrayna’daki savaşını finanse etmesine olanak sağlayan kritik bir gelir kaynağı niteliğinde.
Starmer, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, tankerin Manş Denizi’ne girmeye çalıştığı sırada müdahale emrini verdiğini belirterek, “Bu başarılı operasyon Rusya’ya bir darbe daha vurdu ve Putin’in Ukrayna’daki savaşını finanse edenlere saklanamayacaklarını hatırlattı” dedi.
Geçen hafta Savunma Bakanlığı görevine getirilen Dan Jarvis ise operasyonun “beceri, profesyonellik ve cesaret gerektirdiğini” belirterek görev alan askerlere teşekkür etti. Jarvis, “Rusya, Ukrayna’daki çatışmayı finanse etmek için gölge filosuna güveniyor. Bu müdahale Putin’in yasa dışı savaşına vurulmuş bir darbedir” ifadelerini kullandı.
İngiltere Savunma Bakanlığı, operasyona Deniz Hava Grubu’na bağlı Chinook, Merlin Mk4 ve Wildcat helikopterlerinin, bir RAF P-8 deniz karakol uçağının ve HMS Sutherland ile HMS Ledbury adlı savaş gemilerinin destek verdiğini açıkladı.,
Fransa ile ortak operasyon
Bakanlık, operasyonun Fransa ile yakın iş birliği içinde yürütüldüğünü belirterek İngiltere’nin şimdiye kadar gölge filoya ait 500’den fazla gemiye yaptırım uyguladığını kaydetti. Açıklamada, bu yaptırımların etkili olduğu ve Rusya’nın petrol ve doğal gaz gelirlerinin 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 24 azaldığı savunuldu.
Starmer hükümeti mart ayında yaptığı açıklamada, İngiliz silahlı kuvvetlerinin artık İngiliz karasularından geçen yaptırım kapsamındaki gemilere çıkma ve müdahale etme yetkisine sahip olduğunu duyurmuştu.
Eski Silahlı Kuvvetler Bakanı Al Carns, BBC’ye yaptığı açıklamada operasyonun ayrıntılarını anlatarak, komandoların helikopterlerle gemiye yaklaşarak halatla güverteye indiğini ve gemiyi emniyete aldıktan sonra İngiliz karasularına yönlendirdiğini söyledi. Carns, daha önce benzer operasyonların gerçekleştirilmesini zorlaştıran unsurlardan birinin bazı Rus gemilerine savaş gemilerinin eşlik etmesi olduğunu ifade etti.
İngiltere, daha önce benzer müdahalelerde ABD ve Fransa gibi müttefiklerine destek vermişti. Ancak Smyrtos operasyonu, ülkenin gölge filoya karşı ilk kez doğrudan liderlik ettiği müdahale olarak kayıtlara geçti.
Gölge filo nedir?
“Gölge filo” ya da diğer adıyla “karanlık filo”, “yaptırım altındaki malları kaçırmak için gizleme yöntemleri kullanan gemi veya deniz aracı” olarak tanımlanır. Gölge filolar, uluslararası ya da tek taraflı ekonomik yaptırımlara verilen doğrudan bir tepkidir. Bu terim, daha geniş anlamda, kayıtsız ya da sahte gemiler kullanılarak denizcilik alanında yaptırımları delme uygulamalarını ifade eder. Bu filolar aracılığıyla ihraç veya ithal edilen mallar genellikle petrol, demir gibi hammaddeler, lüks tüketim ürünleri, silahlar ve savunma teknolojileri gibi ürünleri kapsar.
Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgal etmesinden bu yana, Rus petrolünü ihraç etmek amacıyla kaçak taşımacılık yapan Rus gölge filosu yeniden dikkat çekti. Gölge filolar genellikle aldatıcı yöntemler kullanır ve yaşlı gemilerden oluşur. Bu nedenle, “deniz güvenliği, deniz emniyeti ve deniz çevresi için ciddi bir tehdit oluşturdukları” kabul edilir.
