ABD-İran ateşkesinin süresi bu hafta doluyor. ABD Başkanı Donald Trump diplomasiye bir şans daha verileceğini duyurdu, Amerikan heyeti Pakistan yolunda. İran’dan ise henüz resmi bir açıklama yok.
ABD ile İran arasında 8 Nisan’da varılan iki haftalık ateşkesin süresi bu hafta ortasında dolacak. Taraflar Pakistan’da yapılan ilk tur müzakerelerde savaşı kalıcı olarak bitirecek bir formül bulamazken sürenin bitiminden önce diplomasiye bir şans daha verilecek.
ABD Başkanı Donald Trump, kişisel sosyal medya sitesi Truth Social’dan yaptığı açıklamada, Amerikalı müzakerecilerin Pazartesi günü İran görüşmeleri için Pakistan’da olacağını yazdı:
“Temsilcilerim Pakistan’a gidiyor, yarın müzakereler için orada olacaklar.”
Trump ABD heyetinde hangi isimlerin yer alacağına dair ayrıntı vermedi. Geçen sefer ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in liderlik ettiği heyette Trump’ın Özel Temsilci Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner yer almıştı.
Henüz İran tarafı görüşmelere dair resmi bir açıklama yapmış değil. Ancak Amerikan CNN televizyonu İranlı bir kaynağa dayandırdığı haberinde, Tahran’dan bir heyetin görüşmelere katılmak üzere Salı günü Pakistan’da olacağını yazdı.
Trump tehditlerini yineledi
Trump diplomasi çabalarını aktardığı mesajın devamında Hürmüz Boğazı’na dair karışık mesajlar verdi ve bir kez daha Tahran’ı tehdit etti:
“İran kısa süre önce (Hürmüz Boğazı’nı) kapattığını açıkladı; bu garip, çünkü bizim ablukamız zaten boğazı kapatmış durumda. Farkında olmadan bize yardım ediyorlar. Boğazın kapatılmasından onlar kaybediyor, günde 500 milyon dolar! Amerika Birleşik Devletleri hiçbir şey kaybetmiyor. Oldukça adil ve makul bir anlaşma teklif ediyoruz ve umarım kabul ederler; çünkü etmezlerse, Amerika Birleşik Devletleri İran’daki her bir elektrik santralini ve her bir köprüyü vuracak.”
Petrol ticareti için kritik önemdeki Hürmüz Boğazı savaştan önce açıktı ve ticaret serbestçe yapılıyordu. ABD-İsrail’in saldırılarına tepki olarak Tahran geçişleri engellerken Trump boğazın açılması için NATO’dan destek istemiş ancak olumsuz yanıt almıştı.
Tahran ne istiyor?
İran’la sağlanan ateşkesin ardından Trump’ın sürpriz şekilde duyurduğu blokaj petrol fiyatlarını fırlatmış, bunun üzerine Washington ABD ordusunun sadece İran limanlarına hareket eden gemileri engelleyeceğini, diğer gemilerin serbest geçişine izin verileceğini bildirmişti.
Geçen hafta Lübnan’da sağlanan ateşkesin ardından Cuma günü geçişler kısa süreliğine açılsa da hemen ardından Tahran bir kez daha Hürmüz’ün kapatıldığınıbildirdi.
Pakistan’da yapılan ilk tur müzakerelerde Tahran’ın; İran’a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılması, nükleer programın devamı ve Hürmüz’de kontrol taleplerinde ısrarcı olduğu, bunun üzerine tarafların masadan bir anlaşma olmadan kalktığı açıklanmıştı. Tahran, olası anlaşmaya Lübnan’ın da dahil edilmesini ve İsrail’in bu ülkeye yönelik saldırılarını sonlandırmasını şart koşuyor.
ABD-İran arasındaki kırılgan ateşkesin süresinin dolacağı haftaya petrol fiyatları90 dolar seviyesinden başlıyor.
