Macaristan’da 12 Nisan seçimlerini ezici bir zaferle kazanan Péter Magyar, Orbán döneminden kalan kilit isimlere 31 Mayıs’a kadar görevden çekilmeleri için ültimatom verdi
12 Nisan seçimlerinde Macaristan tarihinin en büyük siyasi kırılmasını yaratan Péter Magyar, iktidarın kilit kurumlarındaki Viktor Orbán bağlantılı isimlere 31 Mayıs’a kadar gönüllü olarak çekilmeleri için çağrıda bulundu.
Seçimden yalnızca dokuz gün sonra sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Magyar, Macaristan Cumhurbaşkanı, Curia (Yüksek Mahkeme) Başkanı, Yargı Ulusal Ofisi Başkanı, Anayasa Mahkemesi Başkanı ve Başsavcı’yı adresleyerek net bir mesaj verdi:
“31 Mayıs’a kadar gönüllü olarak ayrılabilirler. Eğer bu yetkililer 31 Mayıs’a kadar gönüllü olarak ayrılmazlarsa, o zaman — milyonlarca Macar’dan aldığımız yetki temelinde — onları görevden uzaklaştıracağız.”
Magyar’ın ilk icraatleri neler olacak?
Magyar, iktidara gelmesinin ardından basın kuruluşlarına verdiği demeçlerde, kendisi başbakanlığında kurulacak yeni hükümetin önceliklerini de sıraladı. Yeni hükümetin ilk icraatlerinin bir çoğu Orban döneminden kalmış bürokratik geleneği yok etmeye yönelik olacak.
İktidarın değişmesiyle birlikte çeşitli bakanlıklardan “belge imhası” haberleri aldıklarını duyuran Magyar ihbar hattı kurduklarını açıkladı ve “Bu tür suçlara karışan herkes hukukun en sert şekilde uygulanmasıyla karşılaşacak” dedi.
Orbán yanlısı olmakla suçladığı kamu medyasının yayınlarını yeni bir basın yasası çıkarana kadar askıya alacağını da ilan eden Magyar, “Propaganda makinesinin son günlerine şahit olduk” diye konuştu.
Başbakanlık Ofisi’ni ise Orbán’ın kendisi için tahsis ettirdiği Karmeliter Sarayı’ndan parlamentoya yakın bir binaya taşıyacağını açıkladı.
Dış politika ve ekonomide de köklü bir kırılma öngören Magyar, Orbán döneminde yolsuzluk suçlamalarıyla karşı karşıya kalan yabancı siyasetçilere —aralarında Kuzey Makedonya’nın eski başbakanı Nikola Gruevski ve Polonyalı eski bakanların da bulunduğu— kapılarını açan “VIP sığınmacı” politikasına son vereceğini duyurdu.
Hukukun üstünlüğü ihlalleri nedeniyle dondurulan yaklaşık 17 milyar euroluk AB fonlarının serbest bırakılması ise yeni hükümetin önündeki en acil ekonomik sınav olarak öne çıkıyor.
Magyar, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin Netanyahu hakkındaki tutuklama kararı sonrasında Orbán’ın başlattığı UCM’den ayrılma sürecini de 2 Haziran’a kadar durdurabileceklerini açıklayarak Macaristan’ın uluslararası hukuka bağlı kalacağını vurguladı. Magyar’ın 9 ya da 10 Mayıs’ta yemin ederek göreve başlaması bekleniyor.
Seçimlerde ne olmuştu?
12 Nisan’da yüzde 77’yi aşan rekor seçmen katılımıyla gerçekleştirilen oylamada Magyar liderliğindeki Tisza (Saygı ve Özgürlük) Partisi, 16 yıldır iktidarda bulunan Viktor Orbán’ı ezici bir yenilgiye uğrattı.
Tisza, yüzde 56 oy oranıyla parlamentodaki 199 sandalyenin 138’ini kazanarak anayasayı tek başına değiştirebilecek üçte iki süper çoğunluğa ulaştı. Orbán seçim gecesi yenilgiyi kabul ederek Magyar’ı telefonla tebrik etti.
Magyar’ın ültimatomu, Orbán’ın 16 yıllık iktidarı boyunca kilit devlet kurumlarına yerleştirdiği isimlerin yeni hükümetin önünde ciddi bir engel oluşturabileceğine dair kaygıları yansıtıyor. Uzun süreli görev güvencesiyle atanmış Fidesz’e sadık Anayasa Mahkemesi üyeleri, başsavcılar ve diğer bürokratik kadrolar, kurumsal sabotaj riski taşıyor.
Magyar, yeni hükümeti kurmak üzere parlamentoyu Mayıs ayı başında toplaması için Cumhurbaşkanı’na çağrıda bulunurken hukukun üstünlüğünü yeniden tesis etmeyi, yolsuzlukla mücadeleyi ve kamu kurumlarının bağımsızlaştırılmasını öncelikli hedefleri olarak sıraladı.
