ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı ABD ve müttefiklerine kapatmasıyla, dünyanın en önemli enerji koridorundaki gemi trafiği sıfıra yaklaştı.
Bölgede 28 Şubat’ta patlak veren ABD/İsrail-İran savaşının küresel enerji piyasalarına ve deniz taşımacılığına yönelik ağır bilançosu netleşmeye başladı. İran’ın misilleme olarak 167 kilometre uzunluğundaki stratejik Hürmüz Boğazı’nı ABD ve müttefik ülkelerin gemilerine kapatması, boğazdaki trafiği felç etti.
Trafikte yüzde 95’lik çöküş
Savaştan önce küresel enerji akışının şah damarı olan Hürmüz Boğazı’nda tablo tamamen tersine döndü. Denizcilik sektörü analiz platformu “Lloyd’s List” verilerine göre, savaş öncesinde boğazdan günde ortalama 120 gemi geçiş yapıyordu.
Ancak uluslararası veri analiz şirketi “Kpler”in 1-18 Mart 2026 tarihlerini kapsayan raporu, krizin boyutunu gözler önüne serdi. Verilere göre 18 günlük süre zarfında boğazdan sadece 105 gemi geçiş yapabildi. Bu tablo, gemi trafiğinde yüzde 95’i aşan tarihi bir düşüşe işaret ediyor.
Geçen gemilerin üçte biri yaptırım listesinde
Boğazı kullanabilen az sayıdaki geminin profili de savaşın etkilerini yansıtıyor. Geçiş yapan 105 geminin 60’ını petrol ve doğalgaz tankerleri oluşturdu. Fransız Haber Ajansı’nın (AFP) yaptığı analize göre, bu süreçte boğazı kullanan gemilerin yaklaşık üçte biri halihazırda ABD, Avrupa Birliği veya İngiltere’nin yaptırım listelerinde bulunuyor.
Ayrıca geçiş yapan gemilerin 17’si doğrudan İran bayrağı taşırken, tankerlerin yüzde 47’sinin yaptırımlı olduğu tespit edildi. Rapora göre, geride kalan üç haftalık süreçte boğazda taşınan petrolün yüzde 98’ini, günlük ortalama 1.3 milyon varille İran petrolü oluşturdu.
Çin’e giden petrol beşte birine düştü
JP Morgan analistlerinden Natasha Kaneva, Hürmüz’den geçen mevcut petrolün büyük bölümünün Asya pazarına, bilhassa da Çin’e yöneldiğini belirtti. Verilere göre, savaştan önce bu rota üzerinden günde 5 milyon varil petrol tedarik eden Çin’in ithalatı şu an günlük 1 milyon varile kadar gerilemiş durumda.
Normal şartlar altında dünya petrol ve doğalgaz arzının beşte birinin taşındığı Hürmüz Boğazı’ndaki bu görülmemiş daralma, savaşın küresel deniz ticaretini nasıl vurduğunu açıkça gösteriyor.
