İsrail ve ABD güçleri, İran’a Yahudilikte en önemli anma günlerinden biri olan ‘Şabat Zahor’da saldırdı. Peki, Şabat Zahor’un önemi nedir ve saldırı için neden bu gün seçildi?
İran’a yönelik bir saldırı hazırlığı olduğu iddiası uzun süredir gündemdeydi ve en sonunda cumartesi günü sabah saatlerinde İsrail ordusu harekete geçti.
İsrail Savunma Bakanı Israel Katz, “önleyici bir saldırı” başlattıklarını bildirdi.
Bu açıklamanın akabinde ABD Başkanı Donald Trump paylaştığı bir videoda Amerikan ordusunun da İran’a bir operasyon başlattığını duyurdu.
ABD ve İsrail taraflarından açıklamalar art arda gelirken İran’dan misilleme gecikmedi.
Saldırının başladığı gün olan 28 Şubat Cumartesi ise aslında dini açıdan oldukça anlamlı.
‘Amalek’i hatırla’
Bugün, 28 Şubat 2026, Yahudi takvimine göre Şabat Zahor günü. Purim Bayramı’ndan hemen önceki Cumartesiye denk gelen bu günde sinagoglarda toplanan Yahudiler, Eski Ahit’in “Yasa’nın Tekrarı” (Tesniye) bölümünden özel bir pasaj okurlar.
Bu pasajda Tanrı, İsrailoğulları’na Mısır’dan çıkarken kendilerine arkadan saldıran, zayıf ve yorgun olanları hedef alan Amalek halkının yaptıklarını “unutmamasını” buyurur.
Yasa’nın Tekrarı bölümünde 25:19 numaralı ayette “Gökler altından Amalek’in anısını sileceksin. Bunu unutma!” ifadesi geçer.
Ayrıca Eski Ahit’in 1. Samuel Kitabı’nda yer alan bir ayette de “Şimdi git, Amalekliler’e saldır. Onlara ait her şeyi tümüyle yok et, hiçbir şeyi esirgeme. Kadın erkek, çoluk çocuk, öküz, koyun, deve, eşek hepsini öldür,” ifadeleri kullanılır.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve köktendinci unsurlar da içeren aşırı sağcı hükümeti, uzun süredir Eski Ahit’ten alıntılar yaptıkları ve dini metinleri siyasette kullanmaları sebebiyle eleştirilere muhatap oluyor.
Gazze Şeridi’nde çocuk ve kadınlar dahil olmak üzere on binlerce sivilin ölümüne yol açan saldırılarda görev alan İsrail askerlerine hitap ettiği bir yazılı açıklamada Netanyahu, “Siz Mısır’dan çıktıktan sonra Amaleklilerin yolda size neler yaptığını anımsayın” ifadesine yer vermişti.
Netanyahu’nun bu sözleri dünya çapında tepki çekmiş, Güney Afrika’nın, İsrail aleyhine Uluslararası Adalet Divanı (ICJ) nezdinde açtığı “soykırım” davasında da delil olarak sunulmuştu.
‘Zamanlama manidar’ mı?
İsrail hükümetinde yer alan köktendinci unsurlar göz önüne alındığında, operasyonun bu tarihte gerçekleştirilmesinin basit bir rastlantı olması ihtimali çok zayıf görülüyor.
Yahudi geleneğinde Purim hikayesinin kötü karakteri Haman, bir Amalek soyundan geliyor. İran yönetiminin bu sembolizm üzerinden “günümüzün Amalek’i” olarak tanımlanması, operasyona askeri bir stratejiden öte, teolojik ve tarihi bir anlam yüklüyor.
ABD merkezli yayın organı CNN’de Tal Shalev imzasıyla yayınlanan bir haberde de “ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırısının zamanlaması, Yahudilikte sembolik bir anlam taşımaktadır. Yaklaşan Purim bayramı öncesinde, ibadet edenler Eski Ahit’ten Zahor olarak bilinen özel bir bölümü okurlar” ifadeleri kullanıldı.
