Almanya Başbakanı Merz, Münih’teki konuşmasında Avrupa’nın ABD’ye bağımlılıktan kurtulması gerektiğini dile getirdi. Yeni ortaklıkların önemini vurgulayan Merz, “kilit ortaklar” arasında Türkiye’yi de andı.
Almanya Başbakanı Friedrich Merz, Münih Güvenlik Konferansı’nda (MSC) yaptığı açılış konuşmasında ABD ile ilişkilerde yeni bir sayfa açılması gerektiğini dile getirdi.
“Ortaklığımızın bir geleceğinin olabilmesi için onu iki anlamda yeniden temellendirmeliyiz. Bu temelin de ezoterik değil somut olması gerekir. Atlantik’in her iki tarafında şu sonuca varmalıyız: Birlikte daha güçlüyüz” diyen Merz, MSC’de yaptığı ilk konuşmasını “Özgürlük Programı” başlığı altında sundu.
“NATO’nun temel sütunu Avrupa olmalı”
Konuşmasında, NATO’nun temel sütununun Avrupa olmasını savunan Merz, kendi hataları sonucu geçen on yıllarda ABD’ye bağımlı bir hale gelen Avrupa’nın bundan kurtulması ve buna uygun “yeni bir transatlantik ortaklık kurulması” gerektiğini dile getirdi.
ABD-Avrupa ilişkilerinde yabancılaşmanın giderek arttığını belirten Merz, transatlantik ortaklığın “önce ABD’de, sonra Avrupa’da ve muhtemelen bu salonda da” doğal bir durum kabul edilme özelliğinin yitirilmiş olduğunu ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump’ın ikinci görev döneminin ilk yılında ABD ile ilişkilerde yaşanan sarsıntılara bir tepki niteliği taşıyan konuşmanın aynı zamanda, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in geçen yıl yaptığı sert konuşmaya bir yanıt niteliğinde olduğu görüldü. Vance’in, Avrupa’daki demokrasinin durumu hakkındaki sert eleştirileri Avrupalı müttefikleri rahatsız etmişti.
“Transatlantik ortaklığa iki tarafın da ihtiyacı var”
DW’nin aktardığına göre Başbakan Merz, transatlantik ortaklığın “kendiliğindenci” doğasını yitirdiğini de ifade ederek “Avrupa ile Amerika Birleşik Devletleri arasında bir uçurum oluştuğunu”, bunu “son derece açık bir şekilde dile getiren” Vance’in de bu konuda haklı olduğunu sözlerine ekledi.
Almanya Başbakanı bu tabloya rağmen serbest ticarete, iklim anlaşmalarına ve Dünya Sağlık Örgütü’ne olan inancını sürdürdüğünün altını çizerek küresel sorunların ancak birlikte çözülebileceğini vurguladı.
Transatlantik ortaklığa her iki tarafın da ihtiyaç duyduğunu savunan Merz, “Büyük güçler çağında ABD de bu güvene muhtaç olacaktır. Nitekim onlar da tek başına hareket ettiklerinde, kendi güçlerinin sınırlarına çarpmaktalar” şeklinde konuştu.
Merz, büyük güç siyasetinin belirlediği yeni dünya düzeninde Avrupa’nın da ancak ekonomik ve askeri güç ile siyasi kararlılık sayesinde ayakta kalabileceğinin altını çizdi. “Yalnızca gücün geçerli olduğu bir dünya karanlık bir yer olurdu” diyen Merz, Avrupa’nın en büyük gücünün hukuka ve kurallara dayanan ortaklıklar, ittifaklar ve örgütler inşa edebilme kapasitesi olmaya devam ettiğini dile getirdi.
Türkiye’yi kilit ortaklar arasında andı
Merz, Çin ve ABD gibi ülkelere olan bağımlılıkları azaltmak amacıyla yeni ortaklıklar kurmaya yönelik arzusunu da ifade etti. “Avrupa entegrasyonu ve transatlantik ortaklık bizim için ne kadar önemli olmaya devam etse de, özgürlüğümüzü korumaya artık tek başlarına yetmeyecekler” diyen Merz, “Batı’nın tüm değerlerini paylaşmayan ülkelerle” de ortaklıkların mümkün olması gerektiğini savundu.
“Bu, içinde bulunduğumuz günlerin, haftaların ve ayların bize öğrettiği derslerden biridir” diyen Merz, özellikle önemli ortaklar olarak Türkiye’nin yanı sıra Kanada, Japonya, Hindistan ve Brezilya’yı andı. Bu ülkelerin “kilit roller” oynadığını söyleyen Almanya Başbakanı “Bu devletlerle karşılıklı saygı temelinde ve uzun vadeli bir perspektifle daha da yakınlaşmak istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Nükleer caydırıcılık konusu
Merz, Avrupa nükleer caydırıcılığı konusunda da Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile ilk görüşmeleri yaptığını ifade etti. Almanya Başbakanı diğer yandan ülkesinin kendi nükleer silahlarına sahip olamayacağı kuralını da içeren hukuki yükümlülüklerine bağlı kalacağını da vurguladı.
NATO’nun nükleer caydırıcılığı halihazırda büyük ölçüde Almanya’nın da aralarında bulunduğu Avrupa ülkelerinde konuşlandırılmış ABD nükleer silahlarına dayanıyor.
