ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la yürütülen barış görüşmeleri kapsamında Müslüman çoğunluklu ülkelerin İsrail’i tanımasını istemesi, Ortadoğu başkentlerinde karşılık bulmadı. Bölgedeki yetkililer talebi “gerçekçi olmayan” ve “iç siyasete dönük” bir hamle olarak değerlendiriyor
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’la yürütülen diplomatik süreç kapsamında daha fazla Müslüman çoğunluklu ülkenin İbrahim Anlaşmaları’na katılarak İsrail’i tanımasını istemesi, Washington’ın bölgedeki müttefikleri tarafından temkinli ve mesafeli karşılandı.
Politico’ya konuşan diplomatlar ve eski ABD’li yetkililere göre Körfez ülkeleri başta olmak üzere birçok bölge ülkesi Trump’ın talebini ciddiye almıyor. Bazı yetkililer, bu çıkışın İran’la yapılacak olası bir anlaşmaya tepki gösteren Cumhuriyetçi şahinleri yatıştırmaya yönelik olduğunu düşünüyor.
Bir Körfez ülkesi diplomatı, Trump’ın açıklamalarını “öfkeli tabanı sakinleştirmeye yönelik akıllıca bir taktik” olarak tanımlayarak “Bunu tekrar tekrar gündeme getirecek ama anlaşmanın bir parçası olmayacak” dedi.
Trump pazartesi günü Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda Pakistan, Mısır, Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan gibi ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na katılmasını “zorunlu olarak talep ettiğini” açıklamıştı. Trump ayrıca İran’ın da anlaşmalara dahil olabileceğini öne sürmüştü.
Bölge ülkeleri sessiz
Habere göre Trump’ın çıkışı bölgede yeni bir belirsizlik yarattı. ABD’nin İran hedeflerine yönelik yeni saldırıları ve İsrail’in Lübnan’daki operasyonlarını genişletmesi, kırılgan ateşkesin çökebileceği endişelerini artırıyor.
Bir eski ABD’li yetkili, bazı Arap diplomatların Trump’ın önerisini “zehirli hap” olarak gördüğünü belirtti. Yetkiliye göre öneri, ne İran’ın ne de bölge ülkelerinin kabul edeceği yeni siyasi şartlar ortaya koyuyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly ise Trump’ın ilk başkanlık döneminden bu yana İbrahim Anlaşmaları’nı genişletmek istediğini söyledi. Kelly, anlaşmaların taraf ülkelere “büyük ekonomik faydalar” sağladığını savundu.
Suudi Arabistan tutumunu değiştirmedi
Suudi Arabistan ise İsrail’le normalleşme konusunda mevcut pozisyonunu koruyor. Riyad yönetimi, Filistin devletine yönelik ciddi bir siyasi süreç başlamadan İsrail’le diplomatik ilişki kurmayacağını daha önce birçok kez açıklamıştı.
Bir Körfez yetkilisi, Suudi Arabistan’ın hem İran krizine hem de Filistin meselesine ilişkin tutumunun değişmediğini belirterek “Krallık çatışmaların askeri değil diplomatik yollarla çözülmesini destekliyor” dedi.
Pakistan’dan açık ret
İran-ABD görüşmelerinde arabulucular arasında yer alan Pakistan’dan da anlaşmalara katılma fikrine destek gelmedi. Pakistan Savunma Bakanı Khawaja Asif, televizyon kanalına verdiği röportajda “Benim kişisel görüşüme göre böyle bir anlaşmanın parçası olmayacağız” dedi.
Asif, İsrail’le normalleşmenin Pakistan’ın temel yaklaşımıyla çelişeceğini söyledi.
Haberde, çok sayıda bölge ülkesinin konu hakkında resmi açıklama yapmaktan kaçındığına da dikkat çekildi. Diplomatik kaynaklara göre Körfez ülkeleri bir yandan Trump’la gerilim yaşamamaya çalışırken diğer yandan temel çıkarlarından taviz vermemeye çalışıyor.
