Kadın ve kız çocuklarını sistematik olarak baskı altına alan Taliban yönetimi hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi harekete geçti. İki üst düzey Taliban yetkilisi için tutuklama emri çıkarıldı.
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM), Afganistan’daki kadın ve kız çocuklarına yönelik ağır hak ihlalleri nedeniyle Taliban’ın iki üst düzey yöneticisi hakkında tutuklama kararı verdi. Lahey merkezli mahkeme, Taliban lideri Heybetullah Ahundzade ile Taliban Yüksek Mahkemesi Başkanı Abdul Hakim Hakkani’nin “insanlığa karşı suç” işledikleri gerekçesiyle yargılanmalarını talep etti.
Tutuklama kararlarının, 2025 Ocak ayında talep edildiği ve mahkemece onaylandığı belirtildi. Karar gereğince, UCM’ye taraf olan 120’den fazla ülke söz konusu şahıslar bu ülkelerden birine giriş yaptığında yakalama ve iade işlemlerini yerine getirmekle yükümlü.
KADIN VE ÇOCUKLARA SİSTEMATİK BASKI
Mahkemenin açıklamasında, Taliban’ın 2021’de yeniden iktidara gelmesinin ardından Afganistan’daki kadınların ve kız çocuklarının haklarının neredeyse tamamen ortadan kaldırıldığı vurgulandı. Ayrıca LGBTİ+ bireylerin de “eşi benzeri görülmemiş, acımasız ve sürekli bir zulme” maruz kaldığı belirtildi.
BM’DEN NET MESAJ: BASKIYA SON VERİN
Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin kararından önce Birleşmiş Milletler Genel Kurulu da Taliban’a açık bir çağrı yapmıştı. Kadınlara yönelik baskıcı politikaların derhal sona erdirilmesini talep eden karar tasarısı, 116 ülkenin desteğiyle kabul edildi. Ancak ABD ve İsrail “hayır” oyu verirken, Rusya, Çin, Hindistan ve İran gibi ülkeler çekimser kaldı.
KADINLARIN EĞİTİM VE İŞ HAYATINA ERİŞİMİ YASAKLANDI
Taliban rejimi altında, kadınların eğitim hakkı ciddi oranda kısıtlandı. Yedinci sınıftan itibaren kız çocuklarının okula gitmesi yasaklandı. Bazı okullar bu yasağa rağmen eğitime devam etmeye çalışsa da risk altında faaliyet gösteriyor. Aralık 2024’te alınan kararla birlikte kadınların tıp eğitimi alması da yasaklandı.
Haziran ayında yayımlanan bir BM raporuna göre, 30 yaş altındaki kadınların yaklaşık yüzde 80’i ya eğitimden ya da çalışma hayatından tamamen dışlanmış durumda.
RUSYA’DAN TANIMA, ALMANYA’DAN RED
Dünyada Taliban yönetimini resmen tanıyan ilk ülke Rusya oldu. Bu adım Temmuz 2025’te atıldı. Ancak Almanya başta olmak üzere birçok Batılı ülke Taliban’ı tanımayı reddediyor. Alman hükümeti ise, Afganistan’a suçlu göçmenlerin iadesini gündemine almış olsa da bu sürecin hukuki ve diplomatik engeller nedeniyle oldukça karmaşık olduğunu belirtiyor.
