ABD’de Google’a karşı alınan tekel kararını değerlendiren Prof. Dr. Daron Acemoğlu, Avrupa’nın da dijital reklam piyasasında benzer adımlar atması gerektiğini vurguladı: Google haber kuruluşlarını gelirden mahrum bıraktığını söyleyen ünlü ekonomist, bağımsız haberciliğin içinin boşaltıldığını söyledi.
ABD’de geçen hafta bir federal yargıç, Google’ın reklam teknolojisi ve satışında tekel olduğuna ve bu tekeli kâr elde etmek için yasa dışı olarak kullandığına hükmetti.
Bu gelişme üzerine Prof. Dr. Daron Acemoğlu, İngiliz Financial Times gazetesinde bugün “ABD Google’ın tekeline karşı karar verdi, Avrupa da aynısını yapmalı” başlıklı bir makale kaleme aldı.
Nobel ödüllü ekonomist, Silikon Vadisi’nin teknoloji devlerinin sadece agresif satın almalar, lobicilik ve rekabetin sistematik olarak aşınmasıyla pazarlara hakim olmakla kalmayıp kendilerini ülkenin yönetim mekanizmasının içine yerleştirdiklerini belirtti.
Acemoğlu’na göre, teknoloji devlerinin özellikle Google, Amazon ve Apple’ın piyasa üzerindeki hâkimiyeti, ABD ve Avrupa’daki anti-tröst (tekel karşıtı) uygulamaların yetersizliği sayesinde yıllar içinde artmış durumda.
YAYINCILAR GOOGLE’A HİZMET EDİYOR
Acemoğlu, bağımsız haberciliği sürdürmek için reklama bel bağlayan yayıncıların Google’ın şartları belirlediği ve kârdan en büyük payı aldığı bir pazarda rekabet etmeye başladığını belirtti.
Acemoğlu makalesinde şu ifadelere yer verdi:
“X ve Facebook gibi sosyal medya platformlarının kakofonisi daha derin bir sorunun belirtileridir: Bağımsız haberciliğin sürekli olarak içinin boşaltılması…
Bu durumun merkezinde de Google var. Google, 876 milyar dolarlık (ve giderek büyüyen) dijital reklamcılık ekosistemini kontrol ederek haber kuruluşlarını gelirden mahrum bıraktı.”
YÜKSEK VERGİ ÖNERİSİ
Önerilen çözümler arasında, yıllık 500 milyon dolar üzerindeki dijital reklam gelirlerine yüzde 50 vergi getirilmesi yer aldı.
Acemoğlu makalesinde “Silikon Vadisi çok uzun zamandır internetin kurallarını dikte ediyor, rekabet azalırken ve eşitsizlik artarken piyasaları kendi çıkarlarına hizmet edecek şekilde şekillendiriyor. Avrupa, Google’ın reklam tekelini kırmak üzere harekete geçerek dijital geleceğimizi tekellerin değil demokratik kurumların şekillendirmesi gerektiğini gösterebilir” dedi.
