Türk yetkililer, haftalardır Suriye’deki hava üslerini dolaşıyor, bunların en azından bazılarını hava savunma sistemleri ve silahlı insansız hava araçlarıyla donatma planları yapıyordu. Türkiye’nin Palmira yakınlarındaki T4 hava üssünü ele geçirmesi için hazırlıkların sürdüğü söyleniyordu. Ardından 2 Nisan günü geç saatlerde İsrail saldırısı geldi. İsrail uçakları T4’ün pistini ve radar sistemlerini bombaladı. Ayrıca Suriye’de en az iki üssü ve diğer askeri hedefleri daha vurdular.
Katz: Ağır bir bedel ödeyecekler
Türkiye’nin Suriye’deki faaliyetlerinden İsrail’in endişe duyduğuna dair herhangi bir şüphesi kalanlara da yanıt Tel Aviv’den geldi. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, Suriye’nin Türkiye’nin himayesine girme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu. Savunma Bakanı Israel Katz, Suriye liderlerinin İsrail’e düşman güçlerin Suriye’ye girmesine ve Tel Aviv’in güvenlik çıkarlarını tehlikeye atmasına izin vermeleri halinde “ağır bir bedel ödeyecekleri” uyarısında bulundu.
“İsrail Suriye’yi zayıf ve bölünmüş halde tutmaya kararlı görünüyor”
İsrail, Türkiye’nin Suriye’de askeri üsler kurma ve yeni hükümetin çiçeği burnunda ordusuna silah tedarik etme planları da dahil olmak üzere Suriye’ye müdahalesinin boyutlarından endişe duyuyor. Türkiye ise İsrail’in Suriye’nin çökmesini ya da parçalanmasını istediğinden korkuyor. Her iki ülke de karşı tarafı vekiller üzerinden savaşa hazırlanmakla suçluyor.
İsrail Suriye’yi zayıf ve bölünmüş halde tutmaya kararlı görünüyor. İsrail’in Suriye’nin eski ordusunun altyapısına art arda düzenlediği saldırılar, Esad rejiminin Sovyet yapımı eski uçaklarının çoğunu imha etti.
Şu anda Carnegie Endowment for International Peace’de çalışan eski Türk diplomat Alper Coşkun “İsrail’in güvenlik çıkarlarına potansiyel bir meydan okuma olarak gördükleri her askeri kabiliyeti ortadan kaldırdılar” diyor.
İsrail’in çekinceleri neler?
İsrailli yetkililer Katz’ın “El Kaide ekolünden cihatçı bir terörist” olarak tanımladığı Suriye’nin geçici cumhurbaşkanı Ahmed el-Şara’ya güvenmiyor. Şara ülkesinin Esadlar döneminde olduğu gibi yabancı radikaller için bir merkez haline gelmesini önleme sözü verdi. Ancak İsrailli yetkililer, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın desteklediği Suriye’nin yeni liderinin yakında Hamas’a kucak açmasından korkuyor.
İsrail ve Türkiye yönetim konusunda da anlaşamıyor. İsrail Suriye için açıkça Kürtler ve Aleviler de dahil olmak üzere farklı azınlıkların geniş özerkliğe sahip olacağı federal bir model önerdi. Suriye’nin yeni yöneticilerine sadık silahlı grupların son dönemde yüzlerce Alevi sivili katletmesinin, Şara’ya güvenilemeyeceğini gösterdiğini savunuyorlar.
Şara ve Türk müttefiklerinin aklında tamamen farklı bir sistem vardı: Geniş yürütme yetkilerine sahip bir başkan tarafından yönetilen güçlü bir merkezi hükümet. Şara 13 Mart’ta tam da böyle bir modele dayanan yeni bir anayasa imzaladı. Bunun hemen öncesinde Suriye’nin kuzeydoğusunun büyük bölümünden sorumlu olan ve ağırlıklı olarak Kürtlerden oluşan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) geçici hükümete katılmayı kabul etti.
