ABD Başkanı Donald Trump, selefi Joe Biden’ın başkanlığının son günlerinde imzaladığı af kararlarının geçersiz olduğunu savundu. Sebebi olarak da imzaların otomatik imza cihazıyla atılması gösterildi. Peki ya Trump’ın dediği gibi ortada gerçekten bir usulsüzlük var mı?
ABD Başkanı Donald Trump dün kendi sosyal medya platformu Truth Social’dan selefi Joe Biden’ın başkanlığı boyunca attığı imzaları hedef aldı. Trump, Biden’ın imzalarının “otomatik imza cihazıyla” yani “auto pen”le atıldığını ve bu yüzden geçersiz olduğunu iddia etti.
Bunun üstüne ABD basını harekete geçerek otomatik imza cihazını merceğine aldı. Trump’ın dediği gibi otomatik imza cihazıyla atılan imzalar gerçekten de geçersiz sayılabilir mi?
ABD’nin finans haberleri yapan sitesi Bloomberg, ABD başkanlarının yıllardır kağıt işlerini hızlı bir şekilde çözmek için otomatik imza cihazlarını kullandığını belirtiyor. Ancak bu cihazın sadece işleri hızlandırmak için kullanılmadığının da altını çiziyor.
Buna göre başkanlar seyahat halindeyken ve hükümetin açık kalmasını sağlamak gibi acil imzalanması gereken belgeler söz konusu olduğunda imzanın hemen atılması gerektiğini belirten Bloomberg, belgenin aslının her zaman başkanın olduğu yere gönderilemeyeceğini yazıyor. İşte otomatik imza cihazı bu durumlarda kullanılıyor.
Bununla birlikte otomatik imza cihazına erişim imkanı olan kişilerin başkanlık yetkilerini kullanma ihtimalinin olması, bu cihazın kullanımının tartışılmasına neden oluyor.
Mevcut durumda Trump, selefinin ocak ayında bir dizi af kararını otomatik imza cihazıyla imzalaması nedeniyle geçersiz olduğunu savunuyor. Eğer Trump’ın bu konudaki sözleri ciddiye alınırsa, “siyasi düşmanları”nın Adalet Bakanlığı tarafından yargılanmasının önü açılabilir.
OTOMATİK İMZA CİHAZI NEDİR?
Otomatik imza cihazı, mekanik kalemle bir kişinin imzasını sanki kendi el yazısıymış gibi kopyalanabilmesini sağlıyor. Patenti 1803’e dayanan cihaz o zamanlar bir mektubun birçok kopyasını çıkarabilmek için kullanılıyordu. O zamanlar iki kalem bir kaldıraç sistemiyle birbirine bağlanmıştı.
Kullanıcı ilk kalemle yazarken ikinci kalem de aynı zamanda hareket ederek diğer kağıda sözcükleri yazıyordu. ABD’nin üçüncü Başkanı Thomas Jefferson, bu cihazı “dönemin en iyi icadı” olarak değerlendirmişti.
Söz konusu teknoloji bugün kişinin kalemi tutmasına gerek kalmadan imzasının kopyalanabileceği robot kol yöntemine evrildi. Robot kollar 1940’larda federal hükümette epey popüler oldu. Bu yeniliği ilk kullanan ABD başkanı ise Harry Truman oldu.
Başkanlar otomatik imza cihazını ilk olarak tatil kartları ve taziye mektupları gibi toplu mesajları imzalamak için kullandı. Ancak Beyaz Saray, muhabirlerin gerçekten başkanın imzasını aldıklarını düşünmeleri için cihazın kullanımı konusunda ihtiyatlı davrandı.
Beyaz Saray’ın hukuk danışmanları 2005’te Adalet Bakanlığı’na başkanların otomatik imza cihazını kullanarak bir kanunu imzalayıp imzalayamayacağını sordu. O zamana kadar hiçbir başkan bu cihazı o amaçla kullanmamıştı. Bakanlık, başkanın talimat vermesi durumunda cihazın kullanılabileceği sonucuna vardı. Ancak başkanın yasa tasarısını imzalayıp imzalamama kararını başkasına devredemeyeceğinin altı çizildi.
Barack Obama 2011’de otomatik imza cihazını kullanan ilk ABD başkanı oldu ve Avrupa’dayken bir kanunu uzaktan imzaladı. Toplamda da yedi kez zaman sınırı olan kanunları ve başkanlığının son ayında 78 affı imzalamak için bu cihazı kullandı.
Biden da söz konusu cihazı kullandı ancak cihazın hangi belgelerin imzasında kullanıldığı tam olarak bilinmiyor. Bununla birlikte Biden’ın başkanlığının sonlarına doğru 12 Aralık 2024 ile 19 Ocak 2025 tarihlerinde imzaladığı afların hepsi aynı imzaya sahip olduğu için bizzat imzalanmadığı düşünülüyor.
Ancak öyle olsa bile geçen yıl bir federal mahkeme, başkanlık aflarının bizzat imzalanmasına gerek olmadığı sonucuna vardı.
