ABD Başkanı Donald Trump’ın yönetimi, Kosova’da bu Pazar günü yapılması planlanan parlamento seçimlerinin son aşamalarına girildiği sırada aniden ülkenin siyasetine müdahil oldu.
Görevdeki merkez sol Başbakan Albin Kurti, ikinci görev süresi için açık bir çoğunluk kazanmak üzere kampanyasını tamamlarken, Washington’un sert eleştirileri ülkedeki siyasi konumunu zayıflatabilir.
Kurti, Cuma günü Priştine’deki basın açıklamasında, “Kosova’nın Washington ile ilişkilerinin başlangıcından bu yana en iyi düzeyde olduğunu” söyledi.
Öte yandan, Trump’ın ilk yönetiminde ABD’nin eski Sırbistan ve Kosova elçisi Richard Grenell, Kurti’nin sözlerinin “hayal ürünü” olduğunu savunarak, X hesabından şöyle yazdı:
“İlişkiler hiç bu kadar kötü olmamıştı. Albin Kurti, ilk Trump yönetimi, Biden Yönetimi, NATO, AB, ABD büyükelçiliği, Anthony Blinken tarafından kınandı.”
Grenell bu hafta başında yazdığı bir yazıda Kurti’yi “Washington için güvenilmez bir ortak” olarak nitelendirmişti.
ABD’nin ton değişikliği ‘şaşırtıcı’
Kosova ve Arnavut çoğunluğu için ABD ile ilişkiler, 1990’ların sonunda Belgrad ile yaşanan çatışmadan, 1999’daki NATO müdahalesinden ve Slobodan Milošević’in Sırbistan’ına savaş açan ABD askeri güçlerinin kilit liderliğinden bu yana hayati önem taşıyor.
Kosova’nın başkenti Priştine’de, Sırbistan’a karşı müdahale girişiminde bulunan Clinton yönetiminin önde gelen isimlerine adanmış bulvarlar ve anıtlar mevcut.
ABD ile kötü ilişkiler içinde olmak Kosovalı Arnavut bir lider için siyasi bir kayıp olabilir. Özellikle de Sırp toplumu ve Sırbistan ile etnik gerilimler artarken ve ekonomik kriz mevcut hükümete karşı artan bir kızgınlığa neden olurken bu durum ciddi bir etki yaratabilir.
Kohavision ya da KTV haber kanalının siyaset editörü Eraldin Fazliu, “Trump yönetiminin görevden ayrılan başbakana yönelik diplomatik saldırısı, ABD ile onlarca yıllık mükemmel ilişkilerin ardından Priştine’de epey endişe verici bulundu,” dedi.
“Şu anda Trump yönetiminde epey önemli bir pozisyona sahip olan Grenell, bugünlerde Kurti’ye karşı gerçekten zorba bir yaklaşım sergiledi. Temelde Kurti’nin ABD için iyi bir ortak olmadığını söyleyerek seçimlerimize müdahale ettiğini gördük.”
Sırplar Trump’tan olumlu şeyler bekliyor
Mitroviça’daki bir Sırp sivil toplum kuruluşundan Aleksandar Rapajić, Washington’un yeni Balkan diplomasisinin siyasi kargaşaya yol açtığı Priştine’nin aksine, Mitroviça’nın Sırp kesiminde Sırplar ile Trump yönetimi arasında yeni bir iyi ilişkiler dönemi için umut olduğunu söylüyor.
“Yeni (ABD) yönetiminin bu sürece yeni bir güç, taze kan getireceğini ve sadece toplantılar ve tartışmalar yapmakla kalmayıp bazı çözümler bulmaya başlanacağını umuyoruz. Bu nedenle Kosova’daki Sırp toplumunun, Kosova’daki konumlarını iyileştireceğine dair beklentilerinin çok yüksek olduğunu söyleyebilirim.”
Belgrad ve Priştine, şimdiye dek ilişkilerinin normalleştirilmesine ilişkin Brüksel merkezli anlaşmaları uygulamakta başarısız oldu.
2013’teki Brüksel anlaşmalarına göre Sırbistan’ın Kosova’yı bağımsız bir devlet olarak tanımaya yönelik adımlar atması gerekiyordu. Buna karşılık Priştine’nin de Kosova’da yaşayan Sırplara belirli bir özerkliğe sahip bir Sırp belediyeler birliği kurma hakkı vermesi kararlaştırılmıştı.
