Ortadoğu’da tırmanan İran-ABD gerilimi küresel dengeleri sarsarken, ekonomik ve stratejik etkilerine ilişkin dikkat çekici bir analiz yayımlandı. Bloomberg yazarı Mark Champion, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı operasyonun “tek tartışmasız kazananının” Rusya olduğunu savundu.
Champion’a göre çatışma, hem askeri hem de ekonomik açıdan Vladimir Putin yönetimine önemli avantajlar sağlıyor.
Petrol fiyatları Moskova’yı rahatlattı
Analizde en çok vurgulanan başlık enerji piyasaları oldu. İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığına yönelik tehditleri ve bölgedeki artan risk algısı, küresel petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.
Yükselen fiyatlar, enerji ihracatçısı olan Rusya’nın gelirlerini artırırken, Batı yaptırımlarının ekonomik baskısını da kısmen hafifletiyor. Yüksek petrol fiyatları sayesinde Moskova’nın savaş bütçesini finanse etmesi kolaylaşıyor ve mali manevra alanı genişliyor.
Askeri kaynaklar Ortadoğu’ya kayıyor
Champion’un dikkat çektiği bir diğer unsur ise askeri kapasite. ABD ve müttefiklerinin İran’a karşı kullandığı ya da bölgeye sevk ettiği füze ve hava savunma sistemlerinin önemli kısmı, Ukrayna’nın talep ettiği sistemlerle aynı kategoride.
Analize göre bu durum, Ukrayna’ya yapılacak uzun menzilli füze ve hava savunma sistemleri sevkiyatının genişletilmesi ihtimalini azaltabilir. Washington’un odağının Tahran’a kayması, Kiev’in ikinci plana düşme riskini artırıyor.
Üç başlıkta Moskova’nın kazancı
Bloomberg analizinde Rusya’nın avantajı üç temel noktada özetleniyor:
Askeri malzeme tüketimi: ABD ve müttefiklerinin Ortadoğu’da kritik savunma sistemlerini harcaması.
Dikkat ve kaynak dağılması: Washington’un stratejik odağının Ukrayna’dan İran’a kayması.
Ekonomik kazanç: Artan enerji fiyatlarının Rus ekonomisine nefes aldırması.
Champion’a göre Kremlin için zamanlama son derece kritik. Rusya bir yandan Ukrayna cephesinde askeri baskıyı sürdürürken, diğer yandan Ortadoğu’daki gelişmelerden ekonomik ve diplomatik kazanım elde etmeye çalışıyor.
Küresel dengeler değişebilir mi?
Analizde, Moskova’nın İran’a verdiği siyasi desteğin iki ülke arasındaki ilişkileri daha da güçlendirebileceği ve bunun uzun vadede Rusya’ya bölgesel nüfuz alanı sağlayabileceği belirtiliyor.
Sonuç olarak Bloomberg’e göre İran-ABD çatışması yalnızca bölgesel bir kriz değil; küresel güç dengelerini etkileyebilecek, Batı’nın kaynaklarını bölebilecek ve Rusya’ya stratejik avantaj sağlayabilecek bir gelişme niteliği taşıyor.
