“Tehran cennet olsa da gitmeyin, çünkü cellatlar asmağa casus arıyorlar

SAMİR SARI

Çılgın şeytan diyor ki, Farid Hüseyin ve Şehriyar del Gerani’yi ara, onlara İran’a bir yolculuk olduğunu, gitmek istemediğini söyle. Şaka yapıyorum, birincisi, teklifi duyar duymaz kahkahalarla gülüyorlar (ama acı bir şekilde) ve ikincisi, teklif ciddi olsa bile gitmiyorlar. Şehriyar, İran’a yakın olduğu için İmişli’ye bile gitmiyor. Sadece onlar değil, diğer genç şairler ve yazarlar ve aklı başında hiç kimse yılın bu zamanında İran’a gitmez. Çünkü durum kaotik. Şeriat muhafızları sınırı geçen herkesi casus olarak görüyor. Daha önce şüpheciydiler ama şimdi tamamen hassaslaştılar, herkesten şüpheleniyorlar. Rejim muhafızları, 13 Haziran’da başlayan hesaplaşma (“roket-roket” davası) ile bu duruma getirildi. Bilenler biliyor (ve bilmeyenler, eğer bilmiyorlarsa, bilmemeleri daha iyi), o gün, İran’daki generallere ve bilim adamlarına yapılan füze saldırılarından birçok İsrail casusu sorumluydu. Ölenlerin adreslerini roketleri fırlatan kişilere verdiler. İran karşı istihbaratı böyle bir performans beklemiyordu, tüm casusları yakalayıp bir vinçten asacaklarını ve kimsenin kalmayacağını düşünüyorlardı. Ama vardı ve çok sayıdaydılar. Kaç gündür 3-3, 5-5 tutuyorlar ve durmayacaklar. Hatta yabancı bir web sitesinde, roket saldırılarından sonra yakalanan casuslar arasında çok sayıda Afgan ve Beluç insanının olduğu ve durum sakinleştikten sonra ülkedeki tüm göçmenleri sınır dışı edecekleri yazıyordu. Evet, modern dünyada durum böyle: 4 Tacik Moskova’da bir konser salonunu havaya uçuruyor, 400 bin Tacik çılgına dönüyor, 4 Latin New York’ta kokain satıyor, 4 milyon insan Amerika Birleşik Devletleri’nden sınır dışı ediliyor. Şimdi, 4 Afgan’ın İsfahan’da yaptığının bin katı Afganlara olacak. Ama bu hiçbir şey. Afganların son 100 yılda iyi bir günü oldu mu? Ah-faganları her zaman tahtta ve fakirlerdedir. Sinemaseverler bilir, yaptığımız “Yıldızlar Tükenmez” filminde öğretici bir bölüm vardır: Hacı Zeynalabdin Tagiyev, Nariman Narimanova’ya der ki: “Ah Nariman, bu Afganları bizim günümüze mi koymak istiyorsun?”… Onları daha kötü bir güne koydular. Kısacası, Matlab öğretmene geri dönelim. Bir sözü vardı, satranç oynarken, geri dönme şansım yok, intikamla ileri gideceğim derdi. Bunu yaptı ve her zaman kaybetti. Şimdi İran da aynısını yapıyor, intikamla ileri gidiyor, 13-24 Haziran arasındaki savaşta kazandığı zor ve acı zaferin sorumlularının casuslar olduğunu ve hepsinin açığa çıkarılması gerektiğini düşünüyor. Burası iyi bir yer. Her devletin kendi casuslarını açığa çıkarma ve kanun izin veriyorsa onları asma hakkı var. İran’da iyi, casusları hemen asıyorlar ama ülkemizde ölüm cezası olmadığı için, açığa çıkardığımız casusları hemen veya hiç asamıyoruz, 6 ay sonra yargılama yapıyorlar ve sonra diyorlar ki, biz casus değiliz, sadece güney komşumuzla bir rekabetimiz var, konferanslara, tedavilere ve hayır işlerine 5-6 kez gittik. O zamanlar ilk cümlede bahsettiğim kişiler de konferansa gitmişler ama onları orada rehin almışlar ki Bakü’de yakalanan gerçek casuslarla takas edilebilsinler. Bu etkili bir uygulama. Geçmişte ABD ile SSCB arasında bu tür “casus takasları” çok olmuş. Hala da var. Gerçek şu ki İran gerçek bir casus elde etmemiş, şairlerden “casus” yaratmış. Ancak işin kötü tarafı şu ki şu anda İran’daki başörtülü muhafızlar tarafından casus olarak ifşa edilme olasılığı yüze çıkmış durumda. Yayılan bilgilere göre, geceleri güneş gözlüğü veya şapka takan herkes casus olarak kabul edilip tutuklanabiliyor. Günümüzde casuslar yakalandıkları ağacın altına asılıyor. Bir avukat gelsin, itiraz dilekçesi versin, ne olursa olsun, masumiyet karinesini göz önünde bulundursunlar, böyle bir söylem yok. İşe yarayan söylem şu: “Dürüst bir adamsan neden casus gibi görünüyorsun?”; “Casus olmadığını kanıtla!” Almanya’dan İran’a sevgilisini takip etmeye gelen Farid adında genç bir vatandaşı casuslukla suçlayıp iki yıl hapse atmadılar mı? Genç adam masumdu, sadece bir İranlı kızı mutlu etmek istiyordu ama bu arada kendisi de neredeyse mutsuz oluyordu. Aslında iyi bir sonla bitti, bugüne kadar olsaydı bunu bilmek imkansız olurdu. Yabancı medya bu duruma paranoya diyor ama adil olmak gerekirse, herhangi bir ülkenin sığınağını yok ederlerse, generallerini yatakta vururlarsa, çıldırırlar. Uzun lafın kısası, ilacınız şu anda Tahran’da olsa bile, roket tozu hazır olmadan İran’a gitmemeye çalışın, kötü niyetli muhafızlar vinç kancası indirilmiş halde bekliyorlar.