Ermenistan Dışişleri Bakanlığı, İslam İşbirliği Teşkilatı’nın (İİT) son bakanlar toplantısında kabul edilen “İstanbul Bildirisi” ve Azerbaycan’ın girişimiyle sunulan karar tasarılarına ilişkin bir açıklama yayımladı. Bakanlık, bildiride yer alan ifadelerin çarpıtılmış ve son derece tek taraflı olduğunu belirterek, bu tutumun bölgede kalıcı barışın tesisine katkı sunmadığını vurguladı.
Açıklamada, “Batı Azerbaycan” söyleminin, insan hakları kılıfı altında Ermenistan’ın egemen topraklarına yönelik açık bir toprak iddiası olduğu belirtildi. Söz konusu söylemin, bu amaçla kurulan yapay bir örgütün temel belgelerinde bile yer aldığına dikkat çekildi. Ermenistan topraklarında “Batı Azerbaycan” adlı bir oluşumun bulunmadığı ve bulunamayacağı açıkça ifade edildi.
Sovyetler Birliği’nin son yıllarında Ermenistan’ı terk eden Azerbaycanlıların, mülklerini satarak veya değiş tokuş yoluyla ayrıldıkları, hatta bazılarına tazminat ödendiği hatırlatılırken, aynı sürecin Azerbaycan’daki Ermeniler için çok daha trajik bir şekilde gerçekleştiği, özellikle Bakü ve Sumgayıt’taki pogromlar ve zorunlu tehcirlerin bu durumu belgelediği belirtildi. Bu durumun son örneği olarak, 2023 sonbaharında 115 binden fazla Ermeni’nin Dağlık Karabağ’dan zorla ayrılmak zorunda kalması gösterildi.
Bakanlık ayrıca, bildiride Hocalı olaylarının tarihsel olarak çarpıtılmasının şaşırtıcı olduğunu, insanlığa karşı işlenen suçların gerçek geçmişinin bilindiğini ve Ermenistan’a yöneltilen suçlamaları doğrudan çürüttüğünü ifade etti.
İİT’nin, Mart ayında Ermenistan-Azerbaycan ilişkilerinin normalleşmesine yönelik olumlu açıklamalarının aksine, son bildiride barış sürecine engel oluşturan ön koşullara tek taraflı şekilde yer verilmesinin üzüntü verici olduğu belirtildi. Ermenistan’ın barış anlaşmasını gecikmeksizin imzalamaya hazır olduğu ve imza yeri ile tarihi konusunda görüşmelere başlama çağrısı yaptığı hatırlatıldı.
Açıklamada, kültürel değerlerin korunmasına dair kararda, Azerbaycan kontrolündeki bölgelerde Ermeni kültürel mirasına yönelik sistematik tahribatın görmezden gelinmesi ve konunun dinî zemine çekilmesinin tehlikeli olduğu ifade edildi. Ermenistan’ın İslami mirasa yönelik saygılı tutumunun kanıtlanabilir olduğu vurgulandı.
Son olarak, İİT üyesi ülkelere çağrıda bulunularak, Ermenistan’ın toprak bütünlüğünü ve egemenliğini hedef alan önyargılı girişimleri gözden geçirmeleri ve reddetmeleri istendi. Güney Kafkasya’da barış için gerçek bir fırsatın bulunduğu, uluslararası kuruluşların yapıcı yaklaşımının bu sürece katkı sunabileceği belirtildi.
