Kazakistan’da düşen Azerbaycan Havayolları’na ait uçakla ilgili soruşturma konusunda bilgi sahibi olan dört kaynak, uçağın Rus hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğünü söyledi.
Amerikalı bir yetkili de uçağı Rus uçak-savar sisteminin vurmuş olabileceğine ilişkin bazı göstergelerin olduğunu belirtti.
Yolcu uçağı Çarşamba günü Kazakistan’ın Aktau kenti yakınlarında düşmüş ve 38 kişi hayatını kaybetmişti.
Yolcu uçağı, Moskova’nın son aylarda Ukrayna’nın drone saldırılarına karşı hava savunma sistemlerini kullandığı Rusya’nın bir bölgesinden yön değiştirmişti.
Azerbaycan Havayolları’na ait uçak Bakü’den Grozni’ye doğru yön değiştirerek planlanan rotasından saparak yüzlerce mil uçmuş ve daha sonra Hazar Denizi’nin karşı kıyısında düşmüştü.
Rus havacılık yetkilileri olayın ardından kuşun uçağa çarpması sonucu yaşanmış olabilecek bir acil duruma işaret etmişti.
Yetkililer uçağın Hazar Denizi’ni neden geçtiği konusunda açıklama yapmadı ancak uçağın düşmesi öncesinde bu ay içinde Ukrayna’nın drone saldırıları Rusya’nın güneyindeki Çeçen bölgesini vurmuştu.
Azerbaycan’ın soruşturmasıyla ilgili bilgi sahibi Azeri kaynaklardan biri Reuters’a yaptığı açıklamada, incelemenin ilk sonuçlarının, uçağın Rus Pantsir-S hava savunma sistemi tarafından düşürüldüğünü gösterdiğini söyledi.
Kaynağa göre, uçağın haberleşme sistemleri, Grozni’ye yaklaştığı sırada elektronik savaş sistemleri yüzünden felce uğradı.
Kaynak, “Hiç kimse bunun kasıtlı yapıldığını iddia etmiyor. Bununla birlikte, ortaya çıkan gerçekleri hesaba kattığımızda, Bakü Rus tarafının Azerbaycan uçağının düşürüldüğünü itiraf etmesini bekliyor” dedi.
Uçağın rotası üzerinden bulunan en yakın Rus havaalanı Çarşamba sabahı kapanmıştı.
Reuters’a bilgi veren kaynak, “Kimse bunun kasıtlı olarak yapıldığını iddia etmiyor. Ancak gerçek olguları hesaba kattığımızda, Bakü Rus tarafının Azerbaycan uçağını düşürdüğünü itiraf etmesini bekliyor” dedi.
Diğer üç kaynak da Azerbaycan soruşturmasında da aynı ön sonuca varıldığını doğruladı.
Kremlin’den açıklama
Rusya Savunma Bakanlığı ise yorum ya da açıklama taleplerine yanıt vermedi.
Kazakistan savcıları ise soruşturmada henüz bir sonuca varılmadığı ifade etti. Kazakistan Başbakan Yardımcısı Kanat Bozımbayev, Rus hava savunmasının uçağı düşürdüğü tezini ne yalanladı ne de doğruladı.
Kremlin sözcüsü Dimitri Peskov ise soruşturmanın devam ettiğini ve inceleme sonuçlanmadan yorum yapmasının uygun olmayacağını belirtti.
Kapsamlı soruşturma çağrısı
Rus, Azerbaycanlı ve Kazakistanlı yetkililer uçağın düşmesiyle ilgili soruşturma çağrısında bulunmuştu.
NATO sözcüsü Farah Dakhlallah sosyal medya platformu X’ten yaptığı açıklamada, uçağın düşmesiyle ilgili kapsamlı soruşturma çağrısı yaptı.
