İlk kez yayımlanan gizli Pakistan telgrafına göre ABD’li diplomat Donald Lu, İmran Han görevden alınırsa “Washington’da her şeyin affedileceğini” söyledi. Han, Putin’le görüştükten altı hafta sonra başbakanlıktan düşürüldü.
Pakistan merkezli siyasi krizin en tartışmalı belgelerinden biri ilk kez tam haliyle yayımlandı. ABD merkezli bağımsız medya kuruluşu Drop Site News, Pakistan’ın Washington Büyükelçisi Asad Majeed Khan tarafından 7 Mart 2022’de İslamabad’a gönderilen gizli diplomatik telgrafın tamamını kamuoyuna açtı.
“Cable I-0678” kodlu ve “Secret / No Circulation” ibaresi taşıyan belge, dönemin Pakistan Başbakanı İmran Han’ın yıllardır dile getirdiği “ABD destekli görevden alma operasyonu” iddialarının merkezinde yer alıyordu.
Belgede, Pakistan’ın Washington Büyükelçisi Asad Majeed Khan’ın, ABD Dışişleri Bakanlığı Güney ve Orta Asya İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Donald Lu ile yaptığı görüşmenin ayrıntıları yer alıyor.
Telgrafa göre Donald Lu, İmran Han’ın Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmek için Moskova’ya gitmesinin Washington’da büyük rahatsızlık yarattığını söyledi. Lu’nun belgede geçen en dikkat çekici ifadesi ise şu oldu:
“Başbakana karşı güvensizlik oyu başarılı olursa Washington’da her şey affedilecektir. Çünkü Rusya ziyareti Başbakan’ın bir kararı olarak görülüyor. Aksi halde işler zor ilerler.”
Belgede Pakistanlı büyükelçinin kendi değerlendirmesi de yer aldı. Büyükelçi Asad Majeed Khan, Donald Lu’nun “Beyaz Saray’ın açık onayı olmadan bu kadar sert mesajlar veremeyeceğini” yazdı ve ABD’li yetkilinin “Pakistan’ın iç siyasi süreci hakkında haddini aşan açıklamalar yaptığını” belirtti.
“Rusya ziyareti krizin kırılma noktası oldu”
Belgede, ABD tarafının özellikle İmran Han’ın 24 Şubat 2022’de, yani Rusya’nın Ukrayna’yı işgal ettiği gün Moskova’da bulunmasına tepki gösterdiği görülüyor.
Pakistan tarafı ise ziyaretin aylar öncesinden planlandığını, Ukrayna savaşı başlamadan organize edildiğini ve Pakistan’ın “tarafsız” bir politika izlediğini savundu.
Donald Lu ayrıca Pakistan’ın BM’de Rusya’yı kınayan oylamada çekimser kalmasını da eleştirdi.
Telgrafta dikkat çeken başka bir bölümde ise ABD’nin Hindistan ve Pakistan’a farklı standartlar uyguladığı tartışılıyor. Pakistanlı diplomat, Washington’un Hindistan’ın Rusya konusundaki tavrına daha yumuşak yaklaştığını söylerken, Donald Lu buna karşılık ABD’nin Hindistan ilişkilerine “Çin merceğinden” baktığını ifade ediyor.
Belge kimlere dağıtıldı?
“Secret / No Circulation” damgalı telgrafın dağıtım listesinde şu isimler yer aldı:
• Pakistan Başbakanlığı Sekreteri
• Dışişleri Bakanı
• Genelkurmay Başkanı
• ISI Başkanı
• SSP Bölümü Direktörü
Bu detay, Pakistan ordusu ve istihbaratının süreçten haberdar olduğu tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.
İmran Han altı hafta sonra görevden alındı
İmran Han, söz konusu görüşmeden yaklaşık altı hafta sonra, 9 Nisan 2022’de parlamentodaki güvensizlik oylamasıyla başbakanlıktan düşürüldü.
Han daha sonra bunun “ABD destekli rejim değişikliği operasyonu” olduğunu savundu. Washington ise iddiaları yıllardır reddediyor.
2023’ten beri cezaevinde bulunan Han, halen tutuklu ve uzun süredir tecrit koşullarında tutuluyor.
Drop Site’ın uzun analizinde dikkat çeken iddialar
Drop Site’ın belgeyle birlikte yayımladığı kapsamlı analizde, Pakistan ordusunun Han’ın görevden alınmasının ardından Washington’la ilişkileri yeniden inşa ettiği öne sürüldü.
Haberde şu iddialar yer aldı:
• Pakistan’ın Ukrayna’ya gizlice mühimmat gönderdiği
• IMF kredilerinin bu askeri destekle bağlantılı olduğu
• 2024 seçimlerinde ordunun müdahalesine Batı’nın göz yumduğu
• Pakistan ordusunun Çin’le mesafeyi açıp Washington’a yaklaştığı
• Pakistan’ın Trump yönetimi döneminde İran-ABD görüşmelerinde arabulucu rolüne soyunduğu
Analizde ayrıca Pakistan Genelkurmay Başkanı Asim Munir’in Washington’da giderek daha güçlü bir aktör haline geldiği ve Trump yönetimiyle yakın ilişkiler kurduğu öne sürüldü.
