Tarihçi Profesör İlber Ortaylı, İstanbul’un simge yapılarından Ayasofya’nın geleceği hakkında ciddi endişelerini dile getirdi. 2020 yılından bu yana cami olarak hizmet veren Ayasofya’nın mevcut durumuyla büyük bir risk taşıdığını belirten Ortaylı, ‘Ayasofya’ya hiç kimse girmemeli’ dedi.
Binanın ciddi bir restorasyon sürecine alınması gerektiğini vurgulayan Ortaylı’ya göre, 1500 yıllık bu tarihi yapı, mevcut haliyle kullanıma devam ederse çökme tehlikesiyle karşı karşıya.
Ortaylı, Cumhuriyet gazetesinden Öznur Uğraş Çolak’a yaptığı açıklamalarda, Ayasofya’nın temelinde ciddi sorunlar olduğunu belirtti.
Yapının altının boş olduğunu ve karmaşık dehliz sistemleri barındırdığını ifade eden ünlü tarihçi, bu durumun statik açıdan büyük bir zafiyet oluşturduğunu söyledi.
“Belki sadece bu haliyle uzmanlar girebilir, muayyen günlerde din adamları girebilir ya da önemli kişilerle namaz kılınır” diyen Ortaylı, genel halkın yoğun şekilde ziyaret etmesinin binanın taşıyıcı sistemleri üzerindeki yükü artırdığına dikkat çekti.
Ayasofya’nın zemininin çökmesi durumunda Türkiye’nin uluslararası alanda ciddi bir sorumluluk altına girebileceği uyarısında bulundu.
Ayasofya’nın yıllık yaklaşık 2 milyon kişi tarafından ziyaret edilmesinin, yapının ömrü üzerindeki olumsuz etkilerine de değinen Ortaylı, 16. yüzyılda Mimar Sinan’ın destekler koyarak güçlendirmesi dışında, yapı üzerinde statik anlamda kapsamlı bir restorasyonun yapılmadığını belirtti.
Mimar Sinan’ın eklemelerinin o dönemin şartlarına göre geçici çözümler olduğunu ve günümüz teknolojisiyle çok daha detaylı bir çalışma gerektiğini ima etti.
“Müslümanı da Hıristiyanı da kimse kullanmamalı bu yapıyı” sözleriyle, Ayasofya’nın ibadethane olarak yoğun kullanımına ara verilmesi gerektiğini savundu.
Namaz kılmak isteyenler için Sultanahmet Camisi veya Süleymaniye Camisi gibi Mimar Sinan ekolünden, daha dayanıklı ve mimari açıdan da önem taşıyan yapıların tercih edilmesi gerektiğini ifade eden Ortaylı, Ayasofya’nın Geç Roma devrinden kalma, son derece hassas bir mimariye sahip olduğunu vurguladı.
Daha önceki restorasyon çalışmalarının temellerinin doğru ayarda olmadığına da dikkat çeken Ortaylı, Ayasofya’nın “üzerine titrenmesi gereken” eşsiz bir kültürel miras olduğunu ve acil kapsamlı bir koruma programına alınması gerektiğini dile getirdi.
