Yeni bir araştırmaya göre dünya nüfusu, gezegenin sürdürülebilir taşıma kapasitesini çoktan aştı. Mevcut tüketim alışkanlıkları devam ederse küresel kaynak krizi derinleşebilir
Yeni bir araştırma, insan nüfusunun mevcut tüketim düzeyleriyle Dünya’nın sürdürülebilir şekilde destekleyebileceği sınırlarını aştığını ortaya koydu.
Science Alert‘ın haberine göre; Avustralya’daki Flinders University bünyesinde görev yapan Corey Bradshaw liderliğindeki ekip, iki yüzyılı aşkın nüfus verilerini inceleyerek insanlığın gezegenin taşıma kapasitesini zorladığını belirledi.
“Taşıma kapasitesi” nedir?
Ekologlar, bir çevrenin belirli bir türü uzun vadede sürdürebilme sınırını “taşıma kapasitesi” olarak tanımlıyor. Bu kavram, mevcut kaynaklar ve bu kaynakların yenilenme hızına bağlı olarak bir türden kaç bireyin yaşayabileceğini ifade ediyor.
İnsan türü Homo sapiens ise özellikle fosil yakıtları kullanarak doğal sınırları aşma konusunda dikkat çekiyor. Araştırmaya göre teknoloji ve enerji kullanımı, doğanın yenilenme kapasitesinin ötesine geçilmesine olanak sağladı.
“Taşıma kapasitesi” kavramının kökeni ise 19. yüzyılın sonlarında kömürle çalışan gemilerin yük kapasitesini hesaplamak için kullanılan bir terime dayanıyor. Fosil yakıt kullanımının yaygınlaşması, 20. yüzyıldaki hızlı nüfus artışının da temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Nüfus artışı yavaşladı ama baskı sürüyor
Science Alert’ın haberinde yer alan; araştırmaya göre, 1950’lere kadar insan nüfusu giderek hızlanan bir artış gösterdi. Ancak 1960’ların başında büyüme hızında yavaşlama başladı. Buna rağmen toplam nüfus artmaya devam etti.
Bradshaw, bu durumu “negatif demografik faz” olarak tanımlıyor. Buna göre nüfusa eklenen birey sayısı artsa bile büyüme hızı artık aynı oranda yükselmiyor.
Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde dünya nüfusunun 2060’ların sonu ya da 2070’lerde 11,7 ila 12,4 milyar arasında zirve yapması bekleniyor. Araştırma, yaklaşık 12 milyarın teorik maksimum taşıma kapasitesi olduğunu ortaya koyarken, sürdürülebilir ve insani yaşam koşulları için “optimum” nüfusun yaklaşık 2,5 milyar olması gerektiğini belirtiyor.
Kaynak kullanımı gezegeni zorluyor
Çalışma, mevcut 8,3 milyarlık nüfus ile optimum seviye arasındaki büyük farkın, aşırı tüketim ve kaynak krizlerinin temel nedenlerinden biri olabileceğine işaret ediyor.
Araştırmacılara göre artan nüfus; su kaynakları, ekosistemler ve biyolojik çeşitlilik üzerinde ciddi baskı oluşturuyor. Birleşmiş Milletler’in yılın başında yaptığı açıklamada dünyanın “su iflası” riskiyle karşı karşıya olduğu belirtilmişti.
Fosil yakıtların tarım, enerji ve günlük yaşamı desteklemek için kullanılması kısa vadede taşıma kapasitesini artırsa da uzun vadede iklim değişikliği gibi küresel sorunları derinleştiriyor.
Araştırma ayrıca küresel sıcaklık artışı, ekolojik ayak izi ve toplam emisyonlardaki değişimlerin kişi başına tüketimden ziyade nüfus artışıyla daha güçlü ilişki gösterdiğini ortaya koyuyor.
“Harekete geçmek için zaman daralıyor”
Bradshaw, gezegenin yaşam destek sistemlerinin halihazırda ciddi baskı altında olduğunu belirterek, enerji, arazi ve gıda kullanımında hızlı değişiklikler yapılmaması halinde milyarlarca insanın istikrarsızlıkla karşı karşıya kalabileceğini ifade etti.
Science Alert’ın haberinde yer alan; araştırmacılar, çözümün hem nüfusun dengelenmesi hem de tüketim alışkanlıklarının köklü biçimde değişmesinden geçtiğini vurguluyor. Daha düşük nüfus ve daha az tüketimin hem insanlar hem de gezegen için daha iyi sonuçlar doğuracağı belirtiliyor.
Bununla birlikte çalışma, bu tür küresel modellemelerin sınırlamaları olduğuna da dikkat çekiyor. Dünya üzerindeki karmaşık değişkenlerin tamamını hesaba katmanın mümkün olmadığı, bu nedenle sonuçların mevcut veri setleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Ayrıca “taşıma kapasitesi” tartışmalarının etik boyutuna da işaret edilerek, tüm insanların eşit kaynaklara erişmediği ve nüfus kontrolü tartışmalarının ayrımcılık riskleri barındırdığı vurgulanıyor.
Araştırmanın sonuçları, gezegenin sınırlarının teorik olmaktan çıkıp halihazırda hissedilmeye başlandığını ortaya koyarken, uzmanlara göre hala harekete geçmek için bir fırsat penceresi bulunuyor.
