NASA’nın DART görevi kapsamında bir uzay aracının Dimorphos asteroidine çarpması, sadece iki asteroidin yörünge süresini değil, sistemin Güneş etrafındaki hareketini de değiştirdi.
NASA tarafından gerçekleştirilen Double Asteroid Redirection Test (DART) görevinin sonuçları bilim dünyasında tarihi bir başarıyı ortaya koydu. Yeni ölçümlere göre insanlık, ilk kez bir gök cisminin Güneş etrafındaki yörüngesini değiştirmeyi başardı.
2022 yılında gerçekleştirilen görev kapsamında bir uzay aracı, Dimorphos adlı asteroide kasıtlı olarak çarptırıldı. Bu asteroid, daha büyük olan Didymos ile birlikte ikili bir sistem oluşturuyor.
Çarpışmanın ardından yapılan gözlemler, yalnızca Dimorphos’un Didymos etrafındaki yörünge süresinin değil, iki asteroidin Güneş etrafındaki hareketinin de değiştiğini ortaya koydu.
YÖRÜNGE SÜRESİ 33 DAKİKA KISALDI
Bilim insanları başlangıçta çarpışmanın Dimorphos’un Didymos etrafındaki yörünge süresini yaklaşık 7 dakika değiştirmesini bekliyordu.
Ancak elde edilen sonuçlar beklentilerin çok ötesinde oldu. Çarpışma sonrası yapılan ölçümlerde yörünge süresinin 33 dakika kısaldığı tespit edildi.
Bu sonuç, uzay mühendisliğinde asteroid yönlendirme teknolojisinin beklenenden daha etkili olabileceğini gösterdi.
Illinois Üniversitesi Urbana-Champaign’den havacılık mühendisi Rahil Makadia liderliğindeki araştırma ekibi, çarpışmanın yalnızca yerel yörüngeyi değil, sistemin Güneş etrafındaki genel hareketini de etkileyip etkilemediğini araştırdı.
Yapılan analizler, çarpışmanın asteroid sisteminin hızını saniyede yaklaşık 11,7 mikrometre azalttığını gösterdi.
Bu değişim küçük görünse de uzay ölçeğinde önemli sonuçlar doğurabiliyor. Hesaplamalara göre bu hız değişimi, 10 yıl içinde asteroid sisteminin konumunda yaklaşık 3,7 kilometrelik bir fark yaratabilir.
GEZEGEN SAVUNMASI İÇİN KRİTİK ADIM
DART görevi, olası asteroid çarpışmalarına karşı geliştirilen gezegen savunma teknolojilerinin bir parçası olarak tasarlandı.
Güneş Sistemi’nde çok sayıda büyük asteroid bulunuyor. Bilim insanları şu anda Dünya’ya çarpma riski taşıyan bir gök cismi olmadığını belirtse de gelecekteki olası tehditlere karşı hazırlık yapılması gerektiğini vurguluyor.
Bu deney, küçük bir itmenin bile yıllar içinde bir asteroidin rotasını önemli ölçüde değiştirebileceğini gösterdi.
Gelecekte yapılacak gözlemler bu çarpışmanın etkilerini daha ayrıntılı ortaya koyacak.
European Space Agency tarafından yürütülen Hera mission, önümüzdeki yıllarda Didymos asteroid sistemine ulaşarak DART çarpışmasının oluşturduğu krateri ve asteroidlerin yapısını ayrıntılı şekilde inceleyecek.
Araştırmanın sonuçları ise bilim dünyasının saygın dergilerinden Science Advances’ta yayımlandı.
