Suriye Geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara, imzaladığı kararnameyle Kürtlere ilişkin bir dizi önemli düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
Kararnameye göre Kürtçe ulusal dil olarak kabul edilirken, Newroz Bayramı resmî tatil ilan edildi. Ayrıca Suriye topraklarında yaşayan tüm Kürtlere vatandaşlık hakkı tanındı.
Resmi haber ajansı SANA’da bugün yayımlanan kararname, Suriye’nin yeni ulusal kimliğini “çok kültürlü ve birleşik” olarak tanımladı. Kararnamede, Kürtlerin Suriye toplumunun ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulandı.
“Kürtler Suriye halkının asli unsurudur”
Kararnamenin ilk maddesinde, Kürtlerin Suriye halkının “temel ve asli bir parçası” olduğu ifade edildi.
Kürtçeye ‘ulusal dil’ statüsü
Yeni düzenlemeyle Kürtçe, Arapçanın yanında “ulusal dil” statüsü kazandı. Buna göre, Kürt nüfusunun yoğun olarak yaşadığı bölgelerdeki devlet ve özel okullarda Kürtçe eğitime resmi olarak izin verildi.
64 yıllık vatandaşlık sorunu sona eriyor
Kararnamede dikkat çeken maddelerden biri, 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımıyla başlayan ve binlerce Kürdün “yabancı” ya da “kayıtsız” (Mektumin) statüsüne düşmesine yol açan uygulamaların kaldırılması oldu.
Bu kapsamda, Suriye’de yaşayan tüm Kürtlere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin Suriye vatandaşlığı verileceği belirtildi.
Newroz resmi tatil ilan edildi
Kararnameyle 21 Mart Newroz Bayramı, “baharın ve kardeşliğin simgesi” olarak tanımlanarak ulusal bayram ilan edildi. Newroz, bundan böyle Suriye genelinde resmi tatil olarak kutlanacak.
Ayrımcılığa karşı yaptırımlar
Kararnamede, etnik ya da dilsel temelli her türlü ayrımcılık ve dışlama kesin bir dille yasaklandı. Devletin medya ve eğitim kurumlarına kapsayıcı bir dil kullanma zorunluluğu getirilirken, toplumsal ayrışmayı ve ulusal fitneyi körükleyenlerin yürürlükteki yasalara göre cezalandırılacağı kaydedildi.
Kararnamenin tam metni şöyledir:
Madde (1): Suriyeli Kürt vatandaşlar, Suriye halkının temel ve asli bir parçasıdır. Onların kültürel ve dilsel kimlikleri, çok kültürlü ve birleşik Suriye ulusal kimliğinin ayrılmaz bir parçasıdır.
Madde (2): Devlet, kültürel ve dilsel çeşitliliği korumayı taahhüt eder; Kürt vatandaşların ulusal egemenlik çerçevesinde miraslarını, sanatlarını yaşatma ve ana dillerini geliştirme hakkını güvence altına alır.
Madde (3): Kürtçe ulusal bir dildir. Kürtlerin nüfusun önemli bir kısmını oluşturduğu bölgelerdeki devlet okullarında ve özel okullarda, seçmeli müfredatın bir parçası veya kültürel-eğitsel bir faaliyet olarak öğretilmesine izin verilir.
Madde (4): 1962 yılında Haseke vilayetinde yapılan nüfus sayımından kaynaklanan tüm istisnai kanun ve uygulamalar yürürlükten kaldırılmıştır. Kaydı bulunmayanlar (mektumlar) dahil olmak üzere, Suriye topraklarında ikamet eden Kürt kökenli tüm vatandaşlara, hak ve ödevlerde tam eşitlik temelinde Suriye vatandaşlığı verilir.
Madde (5): Nevruz Bayramı (21 Mart), baharı ve kardeşliği ifade eden ulusal bir bayram olarak Suriye Arap Cumhuriyeti’nin tamamında ücretli resmi tatil kabul edilir.
Madde (6): Devletin medya ve eğitim kurumları kapsayıcı bir ulusal söylem benimsemekle yükümlüdür. Etnik veya dilsel temelde her türlü ayrımcılık veya dışlama kanunen yasaktır; ulusal fitneyi körükleyenler yürürlükteki kanunlara göre cezalandırılır.
Madde (7): İlgili bakanlıklar ve makamlar, kendi yetki alanları dahilinde bu kararnamenin hükümlerini uygulamak için gerekli yürütme talimatlarını çıkarmakla görevlidir.
Madde (8): Bu kararname Resmi Gazete’de yayımlanır ve yayımlandığı tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Şara: “Ey Kürt halkımız Selahaddin’in torunları!”
Şara, kararnameyi imzalamadan önce yaptığı konuşmayı X hesabından paylaştı:
“Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla. Allah Teala şöyle buyurmuştur: ‘Ey insanlar! Biz sizi bir erkekle bir dişiden yarattık ve birbirinizle tanışasınız diye sizi kavimlere ve kabilelere ayırdık. Şüphesiz Allah katında en onurlu olanınız, O’na karşı gelmekten en çok sakınanınızdır.’ (Hucurat Suresi, 13)
Allah, iyiliği ve takvayı aidiyetten üstün kılmıştır. Hayır, vallahi; bir Arabın bir Kürde, bir Türk’e veya başkasına hiçbir üstünlüğü yoktur. Üstünlük ancak Allah korkusu ve hangi milletten olursa olsun kişinin dürüstlüğüyle ölçülür.
Ey Kürt halkımız, Selahaddin’in torunları! Sizlere zarar vermek istediğimize dair anlatılanlara sakın inanmayın. Vallahi, size kim kötülükle dokunursa kıyamet gününe kadar hasmımızdır. Bizim hayatımız sizin hayatınızdır. Biz ancak ülkenin selameti, halkın refahı, kalkınma, imar ve ülkenin birliğini istiyoruz. Kimsenin bu hayırdan mahrum kalmasını istemiyoruz.
Bugün, Kürt halkımız için haklarını ve bazı özel durumlarını yasayla güvence altına alan özel bir kararname yayınlamaktan onur duyuyorum. Topraklarından zorla göç ettirilen herkesi, silahlarını bırakmaları şartıyla, hiçbir koşul ve kısıtlama olmaksızın evlerine güvenle dönmeye davet ediyorum.
Sizi bu vatanın inşasına etkin bir şekilde katılmaya, selameti ve birliğini korumaya ve bunun dışındaki her şeyi reddetmeye çağırıyorum. Başarı Allah’tandır.”
