İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının ardından Çin Dışişleri Bakanlığı, “bölgesel barış ve istikrara zarar veren” eylemlere karşı olduklarını açıkladı. Kremlin de İsrail ve İran arasındaki tansiyonun keskin bir şekilde yükselmesini kınadı.
İsrail’in İran’daki nükleer tesislere düzenlediği saldırıların ardından Çin, bölgede artan gerilimle ilgili endişesini yüksek sesle dile getirdi. Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Lin Jian, “İsrail’in İran’ın egemenliğini, güvenliğini ve toprak bütünlüğünü ihlal eden eylemlerine karşıyız” dedi.
Jian, yaptığı açıklamada, “Bölgede aniden yükselen gerilim kimsenin çıkarına değildir. Çin, ilgili tüm tarafları daha fazla tırmanışa yol açacak adımlardan kaçınmaya ve bölgesel barış ile istikrarı teşvik edecek yönde hareket etmeye çağırıyor” ifadelerini kullandı.
ÇİN: YAPIYICI ROL OYNAMAYA HAZIRIZ
Pekin yönetimi, çatışmanın daha da büyümemesi için diplomatik çabalarını sürdüreceğini açıkladı. Jian, “Çin, gerilimin azaltılmasına yardımcı olmak için yapıcı bir rol oynamaya hazırdır” diyerek ara buluculuk sinyali verdi.
İRAN’IN EN BÜYÜK DESTEKÇİLERİNDEN BİRİ
Çin, İran’ın en büyük ekonomik ortaklarından biri. Özellikle petrol ticareti konusunda Tahran’ın en büyük alıcısı olan Pekin, Washington’un İran’a yönelik yaptırımlarına da defalarca karşı çıkmıştı.
2023 yılında Çin, İran ile Suudi Arabistan arasında diplomatik yakınlaşma sağlanmasına aracılık etmiş; bu süreç, Pekin’in Orta Doğu’daki diplomatik etkisini artıran önemli bir adım olmuştu.
BM’DE DE DESTEK SÜRDÜ
Geçtiğimiz günlerde Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) İran’ın nükleer yükümlülüklerini yerine getirmediği yönündeki karar tasarısına karşı Çin, Rusya ve Burkina Faso birlikte “hayır” oyu verdi. Bu oylama, Ajans’ın İran’a yönelik 20 yıl sonra aldığı ilk resmi karar olması bakımından da dikkat çekiciydi.
ÇİN: YAPTIRIMLAR DEĞİL, DİPLOMASİ
Mart ayında Çin, İran ve Rus yetkililerle nükleer program konusunda üçlü görüşmelere ev sahipliği yapmıştı. Görüşmelerde ortak mesaj, “baskı ve tehditlere değil, diplomasiye öncelik verilmesi” yönündeydi. Nisan ayında ise Çin Dışişleri Bakanı, İranlı mevkidaşına “güç kullanımı ve tek taraflı yaptırımlara karşı olduklarını” ifade etmişti.
KREMLİN DE TANSİYONUN YÜKSELMESİNİ KINADI
Kremlin sözcüsü Dmitri Peskov, Rusya’nın Orta Doğu’da yükselen tansiyondan dolayı endişe duyduğunu ifade ederek İran ve İsrail arasındaki tansiyonun sert bir şekilde yükselmesini kınadı.
Peskov ayrıca Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in olayları yakından takip ettiğini ve Rusya Savunma Bakanlığı, Dışişleri Bakanlığı ve istihbarat teşkilatından eş zamanlı bilgilendirildiğini söyledi.
Rusya Savunma Bakanlığı ise İsrail’in İran’a güç kullanmasını kınayarak “İsrail otoriteleri, tansiyonu daha da yükseltme konusunda bilinçli bir tercih yaptı” dedi.
Bakanlık, “Bağımsız bir BM üyesi devlete, onun vatandaşlarına, barışçıl şehirlerine ve nükleer enerji altyapısına karşı nedensiz askeri saldırılar kesinlikle kabul edilemez” dedi.
