Trump yönetimi, Suudi Arabistan’la yürüttüğü sivil nükleer görüşmelerde İsrail’i adeta devre dışı bıraktı. Yerel basına konuşan İsrailli yetkililer ise senato üzerinden Trump’a karar dahi aldırtmayacaklarını söyledi
Ocak ayında resmen ikinci dönemine başlayan Donald Trump, göreve geldiğinden beri dış ve iç politikada çok sert adımlar attı. Trump’ın şüphesiz aldığı en keskin kararlardan biri başta Çin olmak üzere birçok ülkeye uygulamaya aldığı tarifelerdi. Rusya ile ilişkilerde pozitif bir hava estiren yeni ABD yönetimi, İsrail ile de sık sık temaslarda bulundu.
Bu bağlamda Donald Trump’ın 13-16 Mayıs tarihlerinde Suudi Arabistan, Katar ve BAE’yi ziyaret edeceğini bildirilmişti. Trump’ın bu ülkeleri ziyaret sonrası Türkiye’ye de gelmesi ihtimal dahilinde ancak henüz netlik kazanmadı.
‘Trump’a karar aldırtmayız’
Yerel medyaya göre Tel Aviv yönetimi, ABD Başkanı Donald Trump’ın son açıklamalarını yakından izliyor ve bu gelişmelerin kendilerini hazırlıksız yakaladığını kabul ediyor.
İsrail Hayom gazetesine konuşan bir İsrailli yetkili, ‘Başkan, İsrail bileşeni olmadan Suudi Arabistan için sivil bir nükleer programı ilerletme onayını Senato’dan alamaz’ deyip sözlerini şöyle devam ettirdi:
‘İsrail’in onayı olmadan veya İsrail’in dahil edilmediği bir anlaşma için Senato’da çoğunluğu sağlayacak durumda değil’
Gazeteye ismini vermek istemeyen yetkili, Amerikalıların İsrail’in tutumunu öğrenmek için temas kurduğunu, ancak İsrail’in Filistinlilerle ilgili Suudi taleplerini karşılayamayacağı sonucuna vardıkları için temasları ilerletmemeye karar verdiklerini ifade etti.
Trump yola ‘Netanyahu’suz’ devam ediyor
Reuters’ın bir haberine göre, ABD, Suudi Arabistan ile sivil nükleer iş birliği görüşmelerini sürdürmek için Riyad’ın İsrail ile diplomatik ilişkileri normalleştirmesini şart koşmuyor. Başkana yakın iki üst düzey yetkili, kapalı kapılar ardında yaptıkları görüşmelerde Trump’ın artık İsrail’i beklememe ve Orta Doğu’daki girişimlerini Başbakan Binyamin Netanyahu ile koordinasyon olmadan sürdürme kararı aldığını ifade etti.
ABD-Suudi Arabistan denkleminde İsrail denklem dışı
İsrail medyasında çıkan haberlerde, Trump ve Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman’ın yaklaşan görüşmeleri sırasında bölgesel açıdan önemli birkaç konuda anlaşması beklendiği yazıldı. Bu konular İsrail’i doğrudan ilgilendiriyor, ancak Suudi ve Amerikalı kaynaklara göre İsrail bu anlaşmalara dahil veya taraf olmayacak.
Öte yandan Biden yönetimi döneminde nükleer görüşmeler, Suudi Arabistan’ın ABD ile savunma paktı arayışını İsrail ile resmi diplomatik ilişkilere bağlayan daha geniş bir çerçevenin parçasıydı.
