ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, müttefiklerine Donald Trump’ın NATO karşıtı olmadığı ve ülkenin ittifakta kalacağı konusunda güvence verdi, ancak aynı zamanda mevkidaşlarından savunma harcamalarını yüzde 5’e yükseltmelerini istedi.
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Perşembe günü NATO dışişleri bakanlarıyla yaptığı ilk toplantıda NATO müttefiklerine ABD’nin askeri transatlantik ittifaka bağlılığı konusunda güvence verirken, Başkan Donald Trump’ın Avrupa ülkeleri ve Kanada’nın savunma harcamalarını daha da arttırması gerektiği mesajını hatırlattı.
Dışişleri Bakanı Rubio Brüksel’deki NATO Karargahı’nda gazetecilere yaptığı açıklamada, “ABD Başkanı Trump NATO’yu desteklediğini açıkça belirtti, NATO’da kalmaya devam edeceğiz,” dedi ve ABD’nin ittifakın her türlü potansiyel tehdide karşı daha güçlü olmasını istediğini vurguladı.
“NATO’nun daha güçlü ve daha uygulanabilir olmasının tek yolu, ortaklarımızın, bu önemli ittifakı oluşturan ulus devletlerin daha fazla kabiliyete sahip olmasıdır,” diye ekledi.
Rubio Brüksel’den, müttefiklerin gayrisafi yurtiçi hasılalarının (GSYH) yüzde 5’ini savunmaya harcayacaklarına dair net bir taahhütle ayrılmayı beklediğini söyledi. Bu, Belçika, İtalya ve İspanya gibi bazı Avrupa ülkelerinin hâlâ yerine getiremediği mevcut yüzde 2’lik orandan bir artış.
“On yıllar boyunca geniş bir sosyal güvenlik ağı oluşturduktan sonra bundan vazgeçip ulusal güvenliğe daha fazla yatırım yapmak istemeyen politikacıları anlıyorum, ancak Avrupa’nın kalbinde tam ölçekli bir kara savaşı, sert gücün caydırıcı bir unsur olarak hâlâ gerekli olduğunu hatırlatıyor,” dedi.
Transatlantik ittifak yeni bir savunma harcaması hedefi belirlemeden önce kabiliyet eksikliklerini değerlendiriyor, ancak Haziran ayında Lahey’de yapılacak yıllık NATO zirvesine kadar nihai bir rakamın açıklanması beklenmiyor.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Avrupalı NATO üyelerinin Soğuk Savaş’ın sona ermesinden bu yana savunma harcamalarında en büyük artışı taahhüt ettiklerini, ancak daha fazlasının yapılması gerektiği konusunda ABD ile hemfikir olduğunu vurguladı.
Hollanda’nın eski başbakanı, ittifakın dışişleri bakanlarının Brüksel’deki iki günlük toplantısına gelirken yaptığı açıklamada, “Kanadalılar ve Avrupalılar olarak birlikte harcamamız gereken miktarın yüzde 3’ün üzerinde olacağını tahmin ediyorum,” dedi.
Rubio, savunma harcamalarını yüzde 5’e çıkarmanın “bir ya da iki yılda” yapılamayacağını, ancak ABD’nin şimdi müttefiklerinden kendi topraklarını savunabilecek daha güçlü bir NATO inşa etmek için gerçek bir yol talep ettiğini vurguladı.
NATO Genel Sekreteri Rutte ayrıca ittifakın karşı karşıya olduğu küresel güvenlik tehditlerinin giderek daha fazla birbirine bağlı hale geldiği ve Rusya tehdidinin uzun yıllar devam edeceği uyarısında bulundu.
Rutte, “Çin’in ne yaptığını görüyoruz. Rusların Kuzey Korelilerle, Çinlilerle ve İran’la birlikte çalıştıkları gerçeğiyle bu iki alanın, Pasifik’in içi ve Avrupa-Atlantik’in nasıl giderek birbirine bağlandığını görüyoruz. Dolayısıyla tüm bu alanlara birlikte bakmalıyız ve odak noktamız bu olacak,” dedi.
Avrupalı NATO üyeleri de Rubio’dan ABD’nin yaklaşık 100.000 Amerikan askerinin bulunduğu Avrupa’dan askerlerini çekmesine ilişkin net mesajlar ya da bir yol haritası bekliyorlar. Ancak ABD Dışişleri Bakanı henüz bu konuya değinmedi ve Rutte de acil bir geri çekilmenin planlanmadığını belirtti.
Rutte, “(ABD’nin) Avrupa’daki varlıklarını birdenbire azaltma planları yok, ancak Amerika’nın süper güç olması nedeniyle birden fazla alanda faaliyet göstermesi gerektiğini biliyoruz,” dedi.
Bazı NATO üyeleri ABD’nin varlığını 20.000 ila 50.000 asker azaltabileceğini düşünüyor.
NATO Genel Sekreteri, ABD’nin uzun zamandır dikkatini Hint-Pasifik bölgesine çevirmeye çalıştığını kabul etti ancak bunun ‘çok koordineli bir şekilde’ yapılacağına dair güvence verdi.
